دیدگاه قضات در مسایل حقوق خصوصی

دیدگاه قضات در مسایل حقوق خصوصی؛ پانزده مقاله کاربردی از قضات دادگستری اثرمحمد مجتبی رودیجانی

دیدگاه قضات در مسائل حقوق خصوصی

تحلیل‌های عملی از زبان قضات؛ تلفیق دانش فقهی و تجربه حقوقی

کتاب دیدگاه قضات در مسائل حقوق خصوصی نوشته‌ی محمد مجتبی رودیجانی و جمعی از قضات برجسته‌ی استان فارس، مجموعه‌ای از پژوهش‌های میدانی در حوزه‌ی حقوق مدنی و فقه قراردادها است.
این اثر بر پایه‌ی تجربیات واقعی از محاکم ایران شکل گرفته و تلاش دارد میان سه عرصه‌ی اصلی فقه، قانون و عمل قضایی پلی مستحکم ایجاد کند.

در این مجموعه، قضات باتجربه و دانشگاهیان برجسته از جمله حجت‌ الاسلام سیدکاظم موسوی، دکتر رشید رشیدی، دکتر ارسلان اشرافی، دکتر بهنام باقری، دکتر صمد چوبینه و دکتر علی جعفری، با زبانی روشن و استدلالی به بررسی موضوعات بنیادین حقوق خصوصی پرداخته‌اند.

ویژگی‌ ها و مشخصات فنی کتاب

محتوای علمی و ساختار کتاب

این کتاب از پانزده مقاله تخصصی تشکیل شده که هر یک از زاویه‌ای متفاوت به یکی از مباحث اساسی حقوق خصوصی می‌پردازد.
محورهای پژوهش شامل موارد زیر است:

1. اجرای اختیاری تعهد و جایگاه آن در فقه و حقوق تطبیقی

2. اجرای احکام مدنی خارجی در ایران و تحلیل ماده 169 ق.ا.ا.م

3. خسارت تأخیر تأدیه در فقه امامیه و قانون مدنی

4. ماهیت رأی داور و آثار آن در آیین دادرسی مدنی

5. نقش عرف در تفسیر و اجرای قراردادها

6. تعهدات طبیعی و اعتبار اخلاقی آن‌ها در حقوق مدنی

7. تأثیر سند مالکیت در دعاوی تصرف

8. حق طلاق در نظام حقوقی و رویه قضایی ایران

9. توقیف اموال دولتی و شهرداری‌ها در دعاوی حقوقی

10. تولیت وقف و حدود اختیارات متولی

11. حیازت آب‌های مباحه در قوانین جدید

12. مسئولیت مدنی کارکنان نیروی انتظامی و روش‌های جبران خسارت

13. طبقات بستانکاران در امور حسبی و ورشکستگی

14. شرایط تحقق مسئولیت ناشی از عدم اجرای قرارداد

15. قوه قاهره در فقه و قانون مدنی ایران و فرانسه

هر مقاله با ترکیب سه عنصر تحلیلی نگارش یافته است:

• تحلیل فقهی مسئله بر اساس منابع معتبر

• تفسیر قانونی و رویه‌ی عملی محاکم

• پیشنهاد اصلاح یا رویه جدید قضایی

تمایز این کتاب در میان آثار مشابه

• برخلاف منابع تئوریک دانشگاهی، این اثر از دل دادگاه و تجربه‌ی واقعی قضات برآمده است.

• در هر مقاله، ارتباط بین نظریه‌ی فقهی و تصمیم قضایی به‌صورت مستند و قابل استناد بررسی شده است.

• نویسندگان به ساده‌نویسی و پرهیز از اصطلاحات پیچیده پایبند بوده‌اند تا فهم مطالب برای دانشجویان و وکلا آسان‌تر شود.

• مجموعه‌ی حاضر مکملی علمی برای اثر دیگر نویسنده یعنی دیدگاه قضات در مسائل فقهی و حقوقی محسوب می‌شود و تصویری کامل‌تر از ذهنیت قضات ایرانی در دو حوزه‌ی فقه و حقوق مدنی ارائه می‌دهد.

کتاب دیدگاه قضات در مسائل حقوقی خصوصی برای چه کسانی مناسب است

• دانشجویان و داوطلبان آزمون‌های قضاوت و وکالت

• وکلای دادگستری برای استناد در لوایح حقوقی

• پژوهشگران فقه و حقوق تطبیقی

• قضات، اساتید و دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد حقوق خصوصی

چرا از Avabook خرید کنیم

Avabook مرجع تخصصی فروش کتاب‌های فقهی و حقوقی در ایران است.
با خرید از Avabook، شما از مزایای زیر بهره‌مند می‌شوید:

• نسخه چاپی اصلی با کیفیت عالی از انتشارات کتاب آوا

• ارسال رایگان برای خریداران جدید

• تخفیف ویژه‌ی دوره‌ای برای داوطلبان آزمون‌های حقوقی

• امکان دانلود پیش‌نمایش و مطالعه‌ی محتوای نمونه

• پشتیبانی تخصصی در انتخاب منابع تکمیلی و مقایسه آثار مشابه

مفهوم اجرای تعهد به صورت اختیاری

منظور از اجرای اختیاری تعهد این است کـه متعهدی که در قرارداد ملتزم به انجام امری یا ترک عملی یا تحویل کالائی شده، آنرا به میل خود به جای آورد و نیازی به اعمال فشار از ناحیه متعهد له به وسیله دادگاه نباشد.

(کاتوزیان، 1379: 342 و قاسم زاده،1383: 175 و جعفری لنگرودی، 1378: 226) در حقوق کشورهای عربی به این مورد «التنفیذ الاختیاری » گفته می‌شود. (ابوبکر،2003: 90) البته همانطور که گفته شد چون اجرای قرارداد در برخی مواقع نیاز به اراده انشائی ایفاء کننده دارد، عنصر اختیار بیشتر نمود پیدا می‌کند.

در فقه اختیار به این صورت در مورد عبادات مطرح شده  «یعتبر فی العباده ان یکون المحرک نجع(اثر) العمل هو الداعی الالهی علی سبیل الاستقلال». (الموسوی الخوئی، 1365: 1/380) و «ان العبادة بما انما عمل اختیاری صادر من عاقل مختار».

(همو،1365: 3/14) با بررسی بیشتر مشخص می‌شود که منظور از اختیار و داعی در اینجا به معنی وجود قصد قربت است زیرا در همانجا گفته شده که در عقدی مانند اجاره قصد قربت شرط نیست.

(همو،1365: 1/377) پس اختیار و قصد و نیت در مورد عبادات بیشتر در مفهوم قصد قربت به کار برده می‌شود. به عبارت بهتر گفته شده که در عبادات باید مکلف، عمل اختیاری را که انجام می‌دهد قصد کرده باشد که برای قربت به خداوند باشد ‌(عمل اختیاری همراه با قصد قربت). (البحرانی، بی تا: 2/172) اما در مورد اجرای مفاد قرارداد قصد قربت لازم نیست.

 اراده به تنهایی کافی است: «کل عمل اختیاری فهو مسبوق بـالارادة ». (الحسینی الروحانی،1413ه: 5/369) در فقه «الوفاء الاختیاری» در برابر  «الوفاء الاجباری» قرار گرفته است. (الموسوی الخوئی،1377ه: 5/372)

فهرست مطالب:

1- بررسی تطبیقی اجرای اختیاری تعهد (ارسلان اشرافی، محمدمجتبی رودیجانی) 7

2- اجرای احکام مدنی کشورهای خارجی در ایران (سیدکاظم موسوی، محمدمجتبی رودیجانی، علی جعفری) 29

3- بررسی فقهی حقوقی خسارت تأخیر تأدیه (رشید رشیدی، محمدمجتبی رودیجانی، علی جعفری) 51

4- بررسی ابعاد حقوقی رأی داور و آثار مترتب بر آن در قانون آئین دادرسی مدنی (محمدمجتبی رودیجانی، علی جعفری، بهنام باقری) 65

5- عرف و قانون (ارسلان اشرافی، محمدمجتبی رودیجانی) 79

6- تعهدات طبیعی (محمدمجتبی رودیجانی، سیدکاظم موسوی، صمد چوبینه) 95

7- تأثیر سند مالکیت در دعاوی تصرف (محمدمجتبی رودیجانی، رشید رشیدی، سیدکاظم موسوی) 111

8- حق طلاق (سیدکاظم موسوی، محمدمجتبی رودیجانی، رشید رشیدی) 132

9- توقیف اموال دولتی و شهرداری‌ها (محمدمجتبی رودیجانی، صمد چوبینه، بهنام باقری) 139  

10- تولیت وقف (محمدمجتبی رودیجانی، رشید رشیدی، ارسلان اشرافی) 149

11- حیازت آبهای مباحه با ملاحظه قانون مدنی و قوانین جدید (محمدمجتبی رودیجانی، بهنام باقری) 159

12- شیوه‌های جبران خسارت در خصوص مسئولیت مدنی پرسنل نیروی انتظامی (محمدمجتبی رودیجانی، بهنام باقری) 171

13- طبقات بستانکاران در قانون امور حسبی (محمدمجتبی رودیجانی، صمد چوبینه، علی جعفری) 203

14- بررسی تطبیقی شرایط تحقق مسئولیت ناشی از عدم اجرای مفاد قرارداد (محمدمجتبی رودیجانی، سیدکاظم موسوی) 219 

15- بررسی تطبیقی قوه قاهره (محمدمجتبی رودیجانی، صمد چوبینه، ارسلان اشرافی)

جمع‌ بندی

کتاب دیدگاه قضات در مسائل حقوق خصوصی تلاشی است برای نشان دادن چگونگی اندیشیدن قضات در موضوعات ظریف مدنی؛
از اجرای تعهد تا قوه قاهره، از وقف تا مسئولیت مدنی.
اثری که در آن، قانون در پرتو تجربه‌ی قاضی معنا پیدا می‌کند.
اگر می‌خواهید با منطق حقوقی و استدلال عملی قضات آشنا شوید،
این کتاب از Avabook نقطه‌ی شروع شماست.

237