زمان باقیمانده تا پایان حراجی
هنگامیکه آدمی در مسیر رشد عقلانی خود به ضرورت برنامهریزی در زندگی خویش پی برد، این موضوع را در نظامهای اجتماعی بهعنوان ابزاری در خدمت مدیریت و رهبری مورد توجه قرارداد و امروزه میبینیم که ساختار وجودی سازمانها چنان پیچیده گشتهاند که بدون برنامهریزی دقیق نمیتوانند به حیات خود ادامه دهند.
امروزه تفکر برنامهریزی در جنبههای مختلف زندگی ابعاد گسترده و متنوعی پیدا نموده است، بطوریکه علاوه بر سازمانهای بزرگ، بنگاههای اقتصادی و بخشهای دولتی که برنامهریزی را برای اثربخشی مدیریت امری حیاتی بشمار میآورند، سازمانهای کوچک و افراد نیز برای تدبیر و تنظیم امور زندگی خویش و مقابله با تغییرات اجتنابناپذیری که در همه زمینههای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و نظامی پدید میآید، آن را امری کاملاً ضروری و غیرقابل انکار میدانند.
برنامهریزی، فرایندی برای رسیدن به اهداف است و بسته به فعالیتها، هر برنامه میتواند بلندمدت، میانمدت یا کوتاهمدت باشد. برای مدیرانی که در جستجوی حمایتهای بیرونی هستند، برنامهریزی، مهمترین و کلیدیترین سند برای رشد است. برنامهریزی میتواند نقش مهمی در کمک به جلوگیری از اشتباهات یا تشخیص فرصتهای پنهان بازی کند و به پیشبینی و ساختن آینده تا حدود قابل تصوری کمک میکند. برنامهریزی به آینده مینگرد و پلی است بین آنجایی که هستیم و آنجایی که میخواهیم برویم.
برنامهریزی از وظایف بسیار مهم مدیران است و با سایر وظایف آنها ارتباطی تنگاتنگ دارد. اگر نگرش مبتنی بر برنامهریزی در سراسر زندگی فردی و سازمانی تسری یابد، نوعی تعهد به عمل بر مبنای تفکر آیندهنگر و عزم راسخ بر استمرار آن ایجاد میشود. بهنوعی، تحقق اهداف فردی و سازمانی، مستلزم برنامهای دقیق است. نیاز به برنامهریزی از آنجا است که همه سازمانها با فعالیت در محیطی پویا، در صدد آن هستند که منابع محدودشان را برای رفع نیازهای متنوع و فزاینده خود صرف نمایند و این پویایی محیط و وجود تلاطم و عدم اطمینان ناشی از تغییرات محیطی، بر ضرورت انکارناپذیر برنامهریزی میافزاید.
با پذیرفتن اصول پنجگانه مدیریتی و برنامهریزی بر مبنای این اصول، به این اجماع نظر میرسیم که برنامهریزی، فرایندی است دارای مراحل مشخص و به هم پیوسته برای تولید یک خروجی منسجم در قالب سیستمی هماهنگ از تصمیمها که در این فرایند، مراحل مشخص و به هم پیوستهای برای تولید یک خروجی منسجم در قالب سیستمی هماهنگ از تصمیمها وجود دارد. طی این فرایند، به پیش بینی و تدوین فعالیتهایی پرداخته میشود که باید در جهت نیل به اهداف سازمانی صورت گیرد. به عبارت بهتر در فرایند برنامهریزی، به: چه کسی؟ کجا؟ کِی؟ چه چیزی؟ چرا؟ چگونه؟ پرداخته میشود و پاسخ به این پرسشها به انتخاب مأموریتها، هدفها و اقداماتی برای نیل به آنها میانجامد که مستلزم تصمیمگیری و انتخاب از میان راههای مختلف است